سرشت حق جوي انسان

ادله اي بر فطرت خداجو ي انسان

پرسش:

کدام يک از آيات قرآن کريم بيانگر فطرت خدا جوي انسان است ؟ آيا دليل ديگري هم براين امر وجود دارد؟

منبع پاسخ: پايگاه حوزه6886، 6886

پاسخ:

چيست فطرت

فطرت واژه‏اي عربي از ماده (ف، ط، ر) است . «فطر» در عربي به معني شکافتن وآفريدن ابتدائي و بدون سابقه، آمده است[i].و در قرآن به هر دو معنيبه کار رفته است[ii]

فطرت بر وزن فعله براي بيان حالت فعل و به معني سرشت، طبيعت و خلقت‏خاص است[iii]فطرت و فطريات اصطلاح‏هاي متعددي دارد اما آنچه منظور اين مقالهاست، نحوه خاص آفرينش انسان است:«انسان فطرت دارد» به اين معني است که انسان مانندلوح سفيد يا خمير شکل يافته‏اي، به دنيا نمي‏آيد بلکه از آغاز بينش‏ها و گرايش‏هايخدادادي خاصي را به همراه دارد که انتخاب‏ها و افعال او را در طول زندگي جهت مي‏دهدومنظور از «فطري بودن توحيد» اين است که انسان نسبت‏ به تعاليم انبياء، لااقتضاء وخنثي نيست ،بلکه در سرشت انسان، فطرت و تقاضايي است که بعثت انبيا پاسخگوي آن استوپيامبران الهي چيزي را عرضه داشته‏اند که بشر طبق سرشت ‏خود در جست و جوي آن است[iv].درآياتي از قرآن و رواياتزيادي به فطرت خداجوي انسان اشاره شده است:

الف - آيه فطرت« فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّينِ حَنيفًا فِطْرَتَ اللّهِ الَّتي فَطَرَ النّاسَ عَلَيْها لا تَبْديلَ لِخَلْقِ اللّهِ ذلِکَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَ لکِنَّ أَکْثَرَ النّاسِ لا يَعْلَمُونَ‏ ، پس روي خويش رابسوي دين يکتاپرستي فرا دار، در حالي که از همه کيش‏ها روي برتافته و حق‏گراي باشي،به همان فطرتي که خدا مردم را بر آن آفريده است ، آفرينش خداي ، فطرت توحيد، رادگرگوني نيست، اين است دين راست و استوار، ولي بيشتر مردم نمي‏دانند.»[v]

در اين آيه، فطرت خداجوي بشر و بعضي از ويژگي‏هاي آن بيان شده است ، طبق اين آيه،يکتاپرستي و خداجوئي جزء آفرينش انسان‏ها است ، و طبيعت انسان اقتضا مي‏کند تا دربرابر مبداء غيبي که ايجاد، بقا و سعادت او را به دست دارد، خضوع کند و شؤون زندگيشرا با قوانين واقعي جاري در عالم هستي، هماهنگ نمايد ، دين فطري که مورد تاکيد قرآنو ساير کتب آسماني است، همان خضوع و همين هماهنگي است[vi]. هم چنين طبقاين آيه، همراهي و ملازمت انسان با آفرينش و خلقت‏ خود، همان آفرينشي که